اولين گفتگوي مطبوعاتي عبدالله شهبازي پس از
بازداشت: حرکت خود را با عزم راسخ ادامه ميدهم
نومحافظه کاران براي غارت آمده اند
مافياي نومحافظهکار و جنگ جهاني چهارم
جرج بوش و نظاميگري
سيماي خانوادگي جرج بوش
پارادوکسهاي ناسيوناليسم آمريکايي، بحران کره شمالي
هشدار آيزنهاور و سيطره مجتمع نظامي- صنعتي
تجارت اسلحه ودنياي امروز
گودزيلا و بودجه پنتاگون
جنگ با تروريسم يا "تجارت مرگ"؟
بوش و بزرگ ترين قرارداد تسليحاتي تاريخ
ارتباطات ديرين
صدام با سيا
پيوندهاي صدام
با آژانس مرکزي اطلاعات آمريکا
بازتاب دستگيري صدام در مطبوعات
دولت بوش، آزاديهاي مدني و امنيت ملّي
خاطرات فردوست چگونه تدوين شد؟
درباره کتاب ظهور و سقوط سلطنت پهلوي
اسناد و منابع تازه انتشار يافته درباره کودتاي 28 مرداد 1332
بنيانهاي اجتماعي و آينده جنبش اصلاحات در ايران- قسمت اوّل
بنيانهاي اجتماعي و آينده جنبش اصلاحات در ايران- قسمت دوّم
افراطيگري در جنبشهاي اصلاحي ايران، از مشروطه تا دوّم
خرداد
جريانهاي سياسي در انقلاب مشروطيت ايران
تاريخ و تاريخنگاري جديد در ايران
نظريه توطئه، استعمار و تاريخنگاري در ايران
وضع مؤسسات تحقيقات تاريخي در ايران
اسطوره ها و بنيانهاي انديشه سياسي يهود
صهيونيسم و جنبش روشنگري يهود
آريايي گرايي، شرق شناسي و تاريخنگاري
بررسي کتاب مونيکا رينگر: آموزش دين و گفتمان اصلاح فرهنگي در
دوران قاجار
مصاحبه با
سروش جوان درباره کودتاي 28 مرداد
مصاحبه با کتاب هفته: خاطرات دوران مدرسه
مصاحبه با خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا): جنبش دانشجويي در
ايران و جهان
مصاحبه با روزنامه همشهري: مرجعيت شيعه و نقش آن در تاريخ
مصاحبه با مجله زمانه: سياستهاي توسعه و مدرنيزاسيون در ايران
[شش صفحه تصويري:
1،
2،
3،
4،
5،
6]
سير تاريخي تکوين روشنفکري در ايران
(PDF)
سير تاريخي تکوين روشنفکري در ايران
(فرمت
تصويري در هيجده صفحه:
1،
2،
3،
4،
5،
6،
7،
8،
9،
10،
11،
12،
13،
14،
15،
16،
17،
18)
مسعود رضوي: نبرد با تحريف تاريخ
مسعود رضوي: جلوه هاي ناشناخته از تاريخ
کيهان فرهنگي: ايل ناشناخته، پژوهشي در کوه نشينان سرخي فارس
1- ايل
ناشناخته: پژوهشي در كوهنشينان سُرخي فارس، تهران:
نشر ني، 1366، 408 صفحه، وزيري (ناياب).
کتاب مهمي است در حوزه
مردمشناسي ايلات و عشاير که رشته تخصصي من است. تکنگاري
(مونوگرافي) عشيره من، سُرخي، است. در زمان خود با استقبال
دانشگاهيان مواجه شد. کيهان فرهنگي
در يادداشتي از آن تعريف کرد. در کتاب فوق اوّلين بار واژه
«تبارشناسي»، در مقابل Genealogy، و «تبارنامه»، در مقابل
Genealogical Tree، به کار رفت.
2- كودتاي نوژه، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي،
1367، 204 صفحه + 25 صفحه تصوير و سند، وزيري. (در سال 1384
تجديد چاپ شد.)
کتاب فوق اوّلين و تنها اثري است
که تاکنون درباره کودتاي نوژه نگاشته شده. سالها بعد مارک
گازيوروسکي نيز مقالهاي درباره کودتاي نوژه منتشر کرد:
Mark J. Gasiorowski, “The
Nuzhih Plot and Iranian Politics”, International Journal of
Middle East Studies, Vol. XXXIV No. 4 November 2002, pp.
645- 666.
3- مقدمهاي بر شناخت ايلات و عشاير، تهران: نشر ني،
1369، 145 صفحه، رقعي (ناياب).
مجموعه چهار مقاله است درباره
ايلات و عشاير: 1- مباني نظري در شناخت ايلات و عشاير، 2-
پيشينه ايلات و عشاير در تاريخ ايران، 3- نگاهي دوباره به
«رموم پارس»، 4- کوچنشيني در ايران امروز. با استقبال مواجه
شد و مدتها در برخي دانشگاهها تدريس ميشد.
4- سياست
و سازمان حزب توده، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي
سياسي، 1370، 388 صفحه، وزيري (ناياب).
بهرغم کثرت نوشتار درباره حزب
توده هنوز خلاء تاريخ مستندي از اين حزب بهطور اخص و
مارکسيسم ايراني بهطور اعم وجود دارد، بهويژه با توجه به
اسناد مهم باکو و تفليس و مسکو. تورج اتابکي (محقق ايراني مقيم
هلند) و خانم سولماز رستماوا (محقق آذري مقيم باکو) در حال
تدوين اثر مشترکي در زمينه مارکسيسم ايراني هستند. کتاب من در
سه جلد بود و حدود 1200 صفحه دستنويس. آن را نميپسندم و به
همين دليل با انتشار جلدهاي بعدي موافقت نکردم. اگر روزي توان
داشتم متن کامل اين کتاب بههمراه اسناد موجود در آرشيوهاي
اتحاد شوروي سابق و اسناد ايراني ميتواند دستمايه پژوهش خوبي
باشد.
5- ظهور
و سقوط سلطنت پهلوي، جلد دوّم: جستارهايي از تاريخ
معاصر ايران، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1369،
732 صفحه، وزيري.
کتاب فوق، بههمراه جلد اوّل آن
(خاطرات ارتشبد سابق حسين فردوست)،
در سال 1383 به چاپ هفدهم رسيد و با شمارگاني بيش از 150 هزار
دوره پرفروشترين کتاب پس از انقلاب در نوع خود است. در رده
بعد از ظهور و سقوط، از نظر
شمارگان، آخرين سفر شاه (نوشته
ويليام شوکراس، ترجمه دکتر عبدالرضا هوشنگ مهدوي) جاي دارد.
درباره ماجراي تدوين اين کتاب دو مصاحبه مفصل انجام دادهام که
در بخش مصاحبهها موجود است. آقاي سپانلو نيز در
مقاله خود
درباره نشر کتاب پس از انقلاب به
ظهور و سقوط و
آخرين سفر شاه به عنوان
پرفروشترين کتابها اشاره کردهاند.
6- مطالعات سياسي، مجموعه مقالات، كتاب اوّل، تهران:
مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1370، 396 صفحه، وزيري.
7- مطالعات سياسي، مجموعه
مقالات، كتاب دوّم، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي،
1372، 400 صفحه، وزيري.
پس از اتمام دوره دو جلدي
ظهور و سقوط سلطنت پهلوي
تصميم گرفتم فصلنامهاي منتشر کنم که بيانگر مباحث مهم تاريخ و
انديشه سياسي، با اتکا بر اسناد و مدارک تاريخي موجود در
آرشيوهاي ايران، باشد. پس از مشورت با آقاي نادر توسلي، که به
اسناد و مدارک مهم تاريخي دسترسي داشت و جلب همراهي و مساعدت
ايشان، جلد اوّل مطالعات سياسي را به تنهايي و در فاصله زماني
يک ماه تهيه کردم. چون تصوّر ميکردم پس از انتشار شماره اوّل
مقالات مفيدي به دستم خواهد رسيد، مجموعه مقالات را بدون ذکر
نام خود منتشر کردم. در آن سالها به درج نام خود بر روي
مقالات و کتابهايم علاقهاي نداشتم. پس از انتشار مقالهاي
به دستم نرسيد. با تأخير جلد دوّم
مطالعات سياسي
را منتشر کردم و تنها در يک مقاله (نقد ديدگاههاي آرامش
دوستدار) نام خود را درج کردم. مقاله کوتاهي در اين جلد منتشر
شده با عنوان «قفقاز و بيداري اسطورههاي تاريخي». اين مقاله
نوشته آقاي نادر صديقي است که آن را ويرايش و بازنويسي کردم.
يکي از دوستان زندگينامهاي از منوچهر آزمون تهيه کرده بود که
آن را به کلي کنار گذاشتم و با دريافت تصوير اسناد پرونده
آزمون در ساواک منحله مقاله جديدي نوشتم.
پس از انتشار اين جلد، باز هم از
همکاري ديگران خبري نشد. طبعاً ديگر انگيزهاي نداشتم که کار
را به شيوه فوق ادامه دهم. به اين
ترتيب، انتشار مطالعات سياسي
متوقف شد. در سال 1384 مسئولين جديد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي
سياسي مجموعه دو جلدي فوق را تجديد چاپ کرده و در شناسنامه
«شوراي پژوهشي» را به عنوان پديدآورنده کتاب عنوان نمودند. اين
مطلب بهکلي نادرست است. متأسفانه، در تجديد چاپ
کودتاي نوژه
و خاطرات اسکندري
نيز نامي از من ذکر نشده است.
مجموعه دو جلدي
مطالعات سياسي،
بهرغم توزيع بسيار نامناسب آن، در زمان خود انعکاس گسترده
داشت. سرمقاله جلد دوّم با عنوان «تجدّد، توسعه و جهان امروز»
نقد مستندي است بر ديدگاههاي بسيار رايج و مقبول توسعه در آن
زمان، از جمله شيفتگي به الگوي خاوردور، که سياستهاي «دوران
سازندگي» را رقم زد؛ بهويژه سياست مونتاژ اتومبيل که تحت لواي
فريبنده «گسترش صنعت ملّي خودروسازي» تازه آغاز شده بود. در
اين تحليل نشان دادم که انتقال تکنولوژي به جهان پيراموني يک
استراتژي جديد جهاني است که نه تنها توسعهيافتگي به ارمغان
نميآورد بلکه پيامدهاي بسيار مخربي براي کشورهاي واردکننده
اين نوع تکنولوژيها خواهد داشت از جمله بياندام کردن يا
ساختزدايي جامعه. گذشت زمان درستي ديدگاههاي مندرج در اين
تحليل را به اثبات رسانيده است.
متن بازنگري شده مقاله فوق در
اين آدرس موجود است.
8-
نظريه توطئه، صعود سلطنت
پهلوي و تاريخنگاري جديد در ايران، تهران: مؤسسه مطالعات و
پژوهشهاي سياسي، 1377، 206 صفحه، رقعي (ناياب).
کتاب فوق شامل دو مقاله و يک مصاحبه
است. سه مطلب فوق در اين وبگاه موجود است: 1-
نظريه توطئه و فقر روششناسي در تاريخنگاري معاصر ايران،
2-
اقبال لاهوري، نريمان پارسي و صعود سلطنت پهلوي، 3-
تاريخ و تاريخنگاري جديد در ايران (مصاحبه با روزنامه
ايران).
دو مقاله «نظريه توطئه» و «اقبال
لاهوري» را در پائيز 1375 نوشتم زماني که در سمت معاون پژوهشي
مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران به شدت درگير راهاندازي اين
نهاد بودم و برنامهريزي براي انتشار فصلنامه تخصصي تاريخ
معاصر ايران که بايد از زمستان 1375 يا بهار 1376 منتشر
ميشد. «نظريه توطئه» بايد به عنوان سرمقاله شماره اوّل و
«اقبال لاهوري» به عنوان سرمقاله شماره دوّم فصلنامه فوق درج
ميشد. پس از آمادهسازي و تنظيم نهايي سه شماره نخست اين
فصلنامه از سمت خود استعفا دادم و يکي دو ماه بعد از سردبيري
فصلنامه فوق نيز کنار رفتم و مقالات را پس گرفتم. شماره اوّل
فصلنامه پس از کنارهگيري من منتشر شد بيآنکه نامي از من به
عنوان سردبير سه شماره نخستين آن برده شود. در سال 1377 مقالات
فوق را به صورت کتاب منتشر کردم.
9- زرسالاران يهودي و پارسي،
استعمار بريتانيا و ايران، جلد اوّل: غارتگري ماوراء بحار و
تمدن جديد غرب، يهوديان و اليگارشي يهودي، تهران: مؤسسه
مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1377، 543 صفحه، وزيري.
براي آشنايي با کتاب فوق به
مقدمه آن در
اين
آدرس مراجعه شود. معرفي آن در روزنامه نشاط در
اين و
اين آدرس است.
10- زرسالاران يهودي و پارسي،
استعمار بريتانيا و ايران، جلد دوّم: اليگارشي يهودي و پيدايش
زرسالاري جهاني، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي،
1377، 625 صفحه، وزيري.
11- زرسالاران يهودي و پارسي،
استعمار بريتانيا و ايران، جلد سوّم: آريستوکراسي و غرب جديد،
تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1379 (1380)، 552
صفحه، وزيري.
12- زرسالاران يهودي و پارسي،
استعمار بريتانيا و ايران، جلد چهارم: نخستين تکاپوهاي
فراماسونري، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1379
(1380)، 586 صفحه، وزيري.
13- زرسالاران يهودي و پارسي،
استعمار بريتانيا و ايران، جلد پنجم: آريستوکراسي مالي و
فروپاشي نظام سنتي، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي،
1383، 488 صفحه، وزيري.
دوره کتاب زرسالاران به اتمام
نرسيده است. به علت بيماري و اشتغالات غيرپژوهشي هنوز مباحث مهمي را منتشر نکردهام؛ از جمله تحولات اروپا تا پايان سده
نوزدهم و استيلاي تدريجي زرسالاري يهودي، تجارت جهاني ترياک و
جايگاه آن، معرفي پارسيان هند و اليگارشي پارسي و جايگاه آن در
ساختار زرسالاري جهاني سدههاي نوزدهم و بيستم ميلادي و مباحث
نظري مرتبط با آن، تئوسوفيسم و تأثير آن در تحولات نهضت
مشروطيت ايران، سير گسترش نفوذ اليگارشي يهودي و پارسي در
ايران از سده هيجدهم ميلادي، جايگاه بابيگري و بهائيگري در
گسترش نفوذ زرسالاري جهاني در ايران. مجموعه اين مباحث دو جلد
پاياني زرسالاران را شامل خواهد شد.
براي دريافت متن کامل دوره پنج
جلدي زرسالاران به اين صفحه
مراجعه شود:
[+]
14- زندگي
و زمانه علي دشتي، شيراز: شيراز: مؤسسه فرهنگي و پژوهشي
دانشنامه فارس، چاپ اوّل 1385 [شهريور 1386]، رقعي، 199 صفحه.
15-
زمين و انباشت ثروت: تکوين اليگارشي جديد در ايران امروز،
نشر اينترنتي در وبگاه شهبازي، 1387، 1462 صفحه، وزيري.
[+]
16- حزب
توده: از شکل گيري تا فروپاشي، 1320- 1368، تهران: مؤسسه مطالعات و
پژوهشهاي سياسي، 1387، 1412 ص، وزيري.
بخشي از کتاب فوق در سال 1370
با عنوان «سياست و سازمان حزب توده» منتشر شده.
[+] اين کتاب متني است که به صورت جزوه در حوالي سال
1365 تدوين و به صورت محدود تکثير و از آن پس در برخي مراکز
تدريس شد. از اوائل سال 1386 با درخواست مکرر مسئولين جديد
مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي براي انتشار متن کامل آن
مواجه شدم. بارها توضيح دادم که متن، بهرغم ارزشمند و
منحصربهفرد بودن بسياري از مطالب آن، نياز به بازنويسي و
اصلاح دارد که در وضع کنوني از من ساخته نيست. بهرروي، به دليل
اين اصرار، موافقت کردم مشروط بر اينکه بدون درج نام من منتشر
شود. نثر و مضمون کتاب به اواسط دهه 1360 تعلق دارد. بيست سال
از آن زمان ميگذرد. در زمان انتشار نيز اين توضيح را در
وبگاهم بيان کردم.
[+]
17-
کودتاي بيست و هشت مرداد: چند گزارش مستند، تهران:
انتشارات روايت فتح، 1387، 367 ص، رقعي.
علاوه بر تأليفات فوق، برخي کتب
مهم را ويرايش کردهام. منظورم از ويرايش تنظيم و بازسازي کتاب
است. در خاطرات فردوست و کيانوري اين ويرايش کاري سنگين،
در حد تأليف، بود. مهمترين اين کتب عبارتند از :
1- احسان طبري،
شناخت و سنجش
ماركسيسم، تهران: انتشارات اميرکبير، 1368، 498 صفحه، وزيري
(ناياب).
2- ظهور و سقوط سلطنت پهلوي،
جلد اوّل: خاطرات ارتشبد سابق حسين فردوست، تهران: مؤسسه
مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1369، 708 صفحه، وزيري.
در
اين و
اين آدرس چگونگي تدوين خاطرات فردوست را شرح داده و درباره
کتاب فوق سخن گفتهام.
3- خاطرات نورالدين كيانوري،
تهران: انتشارات ديدگاه، 1371، 688 صفحه، وزيري (ناياب).
مسئولين انتشارات ديدگاه 103
نوار کاست از دکتر نورالدين کيانوري، شخصيت سرشناس کمونيسم
ايراني و دبير اوّل حزب توده در سالهاي اوّليه پس از انقلاب،
تهيه و پياده کرده بودند. با من مذاکره شد. با توجه به اهميت
جايگاه کيانوري در تاريخ معاصر ايران تنظيم اين کتاب را در
چارچوب قراردادي پذيرفتم. متن پياده شده نوارها را مطالعه
کردم. ارزش انتشار نداشت. صدها سئوال کتبي تنظيم کردم و با
واسطه مسئولين انتشارات ديدگاه براي کيانوري فرستادم. پاسخها
به دستم ميرسيد و تنظيم ميشد. پرسشهاي تکميلي نيز اضافه
ميشد. در پايان، زماني که ماده خام لازم فراهم آمد، تنظيم و
تبويب کتاب صورت گرفت. متن نهايي را براي کيانوري فرستادم.
بسيار پسنديد. سعي کردم منصف و بيطرف باشم. اين کتاب در زمان
خود بسيار جنجالي بود و در خارج از ايران بحثهاي مفصلي را
برانگيخت. بخش فارسي راديو بي. بي. سي. برنامه ويژهاي به
بررسي اين کتاب اختصاص داد. اين راديو درباره خاطرات فردوست
نيز برنامه مستقلي پخش کرد. چاپ اوّل کتاب 21000 نسخه
بود که به سرعت فروش رفت و به چاپ دوّم رسيد. هماکنون ناياب
است و به چاپ سوّم نياز دارد. نميدانم چرا تجديد چاپش نمي
کنند.
4- خاطرات ايرج اسكندري، تهران:
مؤسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1372، 666 صفحه + 32 صفحه
عکس.
کتاب فوق گفتگوهايي است که بابک
اميرخسروي، فرهاد فرجاد آزاد و فريدون آذرنور طي سالهاي 1362-
1363 با ايرج اسکندري، دبير اوّل پيشين حزب توده، انجام داده
بودند. متن اين گفتگوها در شمارگان اندک در خارج از کشور منتشر
شده بود. کتاب فوق را دستمايه قرار داده و تنظيم مجدد کردم و
مقدمه اي در حدود 30 صفحه و تصاويري منحصربهفرد بر آن افزودم.
حجم کتاب به 700 صفحه در قطع وزيري رسيد. اين کتاب اخيراً
تجديد چاپ شده است.